2024ರ ಐಪಿಎಲ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವಕ್ಕೆ ಚೀನಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ?; ಬಿಸಿಸಿಐ ಷರತ್ತುಗಳೇನು?

2024ರ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ಗಾಗಿ (ಐಪಿಎಲ್) ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಬಿಸಿಸಿಐ) ಸಂಭಾವ್ಯ ಬಿಡ್‌ದಾರರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.

ಬಿಸಿಸಿಐ ಚೀನಾದ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಹಕ್ಕುಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 360 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಷ್ಟು ಭಾರೀ ಮೀಸಲು ಮೊತ್ತದೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಚೀನಾದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು?

ಕ್ರಿಕ್‌ಬಝ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚೀನಾದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ತಯಾರಕ ವಿವೋ (Vivo) ಜೊತೆಗಿನ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅರೋಗ್ಯಕರವಲ್ಲದ ಒಪ್ಪಂದದೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿಸಿಐ ಪಾಠವನ್ನು ಕಲಿತಿದೆ ಎಂದು ಚೀನಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಗಡಿ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ, ವಿವೋ ತನ್ನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ನಂತರ ಭಾರತದ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿತು.

ಆದರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಚೀನಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಗೇಮ್ಸ್, ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಿಸಿಸಿಐ ಹಿಂದೆ ಮುಂದು ನೋಡುತ್ತಿದೆ.

ಟೆಂಡರ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನ (ITT) ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಷರತ್ತನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಕ್ರಿಕ್‌ಬಜ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ, "ಒಂದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಘಟಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿ ಬಿಡ್‌ದಾರರನ್ನು ಭಾರತವು ಸೌಹಾರ್ದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ/ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಾರದು," ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಅರ್ಹತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯಾರಾದರೂ ಜೂಜು ಅಥವಾ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್, ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ, ಅವರು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಬಿಡ್‌ನಿಂದ ಹೊರಗಿರುತ್ತಾರೆ.

"ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನ ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ/ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳು ಅರ್ಹರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ," ಎಂದು ITT ಷರತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

ಟಾಟಾ (TATA) ಗ್ರೂಪ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಹಿಂದಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಕಳೆದ ಋತುವಿನ ನಂತರ, ಅಂತಿಮ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪ್ರಾಯೋಜಕರ ಅಗತ್ಯವು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.

ಬಿಸಿಸಿಐ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಬದ್ಧತೆಗಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಎರಡು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಗ್ರೂಪ್ ಪಾವತಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲು ಬೆಲೆಯು ಅನುಮೋದನೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಯಾರಾದರೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಟೆಂಡರ್‌ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಜನವರಿ 8ರವರೆಗೆ ಟೆಂಡರ್ (ITT) ಆಹ್ವಾನ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇನ್ನೂ ಸಮಯವಿದೆ. ಬಿಡ್ಡಿಂಗ್ ಶೋ ಡೌನ್ ಜನವರಿ 13-14ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಬಿಡ್‌ದಾರರ ಅನರ್ಹತೆ
(ಎ) ಬಿಡ್‌ದಾರರು, ಅವರ ಗುಂಪಿನ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, (i) ಬಿಡ್‌ದಾರರು ಭಾರತ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್, ಜೂಜಿನ ಸೇವೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅನರ್ಹ.

(ii) ಬಿಡ್‌ದಾರರು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು (iii) ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಜೂಜಿನ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೂಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅನರ್ಹ ಪಕ್ಕಾ.

(ಬಿ) ಬಿಡ್‌ದಾರರು, ಅವರ ಗುಂಪಿನ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ವಿನಿಮಯ, ಕ್ರಿಪ್ಟೋ ಟೋಕನ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಅಂತಹುದೇ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಪಾಲ್ಗೊಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕು.

(ಸಿ) ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅಥವಾ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಹು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್/ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳು ನಿಷೇಧಿತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಯಾವುದೇ ನಿಷೇಧಿತವಲ್ಲದ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಿಡ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅರ್ಹರು.

(ಡಿ) ಬಿಡ್‌ದಾರರು, ಗ್ರೂಪ್ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಗೇಮಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

(ಇ) ಅಥ್ಲೀಟ್, ಪ್ರದರ್ಶನ ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಉಡುಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಡ್ಡರ್‌ಗಳು ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅನರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

(ಎಫ್) ಬಿಡ್‌ದಾರರು ಬಾಡಿಗೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಷೇಧವು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳು, ಬ್ರಾಂಡ್ ಗುರುತುಗಳು ಅಥವಾ ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬಿಡ್ ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.